Burmistrz Lewina Brzeskiego zaprasza do korzystania z bezpłatnego mobilnego systemu powiadamiania i ostrzegania SISMS. Zarejestruj się już dziś na stronie: https://www.sisms.pl/rejestracja/nadawca/00129225/Gmina-Lewin-Brzeski

×
Wyszukaj w serwisie
×

Historia Skorogoszczy

Skorogoszcz - rys historyczny

Skorogoszcz (niemiecka nazwa Schurgast) - do 1945 roku miasteczko w powiecie niemodlińskim rejencji opolskiej, po II wojnie światowej wieś w województwie śląsko-dąbrowskim, a od 1950 roku (po utworzeniu nowego województwa) w opolskim. Po podziale administracyjnym w 1975 roku przez rok była jeszcze siedzibą gminy, a potem wsią w gminie Lewin Brzeski.

 Przeprawa przez rzekę w Skorogoszczy Skorogoszcz leży nad Nysą Kłodzką przy Przesiece Śląskiej. Znajdowała się tam przeprawa przez rzekę, co znalazło odzwierciedlenie w pierwszej (zanotowanej w 1223 roku) nazwie osady - Scorogostov Most. Być może Skorogost to imię założyciela osady.

Święta Barbara - rzeźba z XV w. w Kościele w  Skorogoszczy Miejscowość należała terytorialnie do książąt opolskich i tylko w latach 1313-1328 do księstwa niemodlińskiego. Około 1300 roku dokonano jej ponownej lokacji, na prawie niemieckim. Stało się to za sprawą klasztoru Sióstr Norbertanek z Czarnowąs, do którego miejscowość ta należała od około 1200 do 1328 roku, kiedy to wróciła pod jurysdykcję książąt opolskich.
Od 1310 roku Skorogoszcz spełniała ważną funkcję jako siedziba książęcej komory celnej, gdy przez przeprawę na Nysie przebiegał szlak handlowy. Książęta dolnośląscy wydali 24 października 1310 roku dokument wprowadzający w ich księstwach przymus drożny na obszarze Dolnego Śląska, przy czym wjazd na Dolny Śląsk następował właśnie przez trakt skorogoski.

Początkowo Skorogoszcz była znaczącym miastem w księstwie opolskim. Odbywały się w niej zjazdy książąt piastowskich. Istnienie kościoła, do którego okoliczne wsie odprowadzały dziesięcinę, wzmiankowane jest w 1223 roku. W tym samym czasie odnotowano także istnienie szpitala, a właściwie - przytułku lub domu opieki.
Gdy Przesieka Śląska przestała odgrywać pierwotną rolę i pod topory osadników poszły drzewa, zmniejszył się jej areał, zmalało też znaczenie Skorogoszczy.

Pałac w Skorogoszczy Do śmierci ostatniego księcia opolskiego Jana Dobrego w 1532 roku Skorogoszcz była jego własnością. Potem księstwo stało się dziedzictwem Habsburgów. Cesarz Rudolf Habsburg zmienił zarząd księstwem, podzielił je na mniejsze jednostki i majątek skorogoski wyodrębnił jako osobną jednostkę. Do jej zarządzania powstała gmina zamkowa - Gutsbezirk. Pierwszymi jej właścicielami była rodzina von Bees, potem von Pawlowski, następnie Verdugo-Tworog, Schack von Wittenau, von Ziedlitz i von Wartensleben. Z czasem majątek skorogoski dostał się w ręce drobnych właścicicieli: urzędników, oficerów armii cesarskiej itp. W 1874 roku Skorogoszcz trafiła w ręce rodu Schaffgotschów i jako posag w 1892 roku do rodziny von Korff-Kerssenbrock, zarządzającej majątkiem do 1945 roku.

Wieża ciśnień w Skorogoszczy Mieszkańcy miasta Skorogoszcz utrzymywali się głównie z zajęć rolniczych. Próba wybudowania tu twierdzy wojskowej na początku rządów pruskich w połowie XVIII upadła. Nie rozwinęło się tu na szerszą skalę ani rzemiosło, ani handel. Niedostatek mieszczan, uprawiających lichą glebę, pogłębiały wylewy rzeki Nysy. Nędzy ekonomicznej towarzyszyła inercja duchowa, więc mieszkańcy sprzeciwiali się przeprowadzeniu tu linii kolejowej.
W mieście powstały obiekty użyteczności publicznej: szpital, poczta, telefony, ale zabrakło przemysłu. Działania podjęte przez właścicieli majątku w celu rozwoju cywilizacyjnego (m.in. sprowadzenie misjonarzy z Marianhill) przyniosły tylko częściowe rezultaty. Ze Skorogoszczy pochodził tylko jeden człowiek zasłużony na polu nauki, wybitny arabista - ojciec Dominik.

Pomnik w Mikolinie Bitwa o przełamanie Odry w 1945 roku spowodowała ogromne zniszczenia w zabudowie. Skorogoszcz, której ludność po II wojnie światowej niemal całkowicie wymieniła się, utraciła status miasta. Przez cały okres Polski Ludowej była wsią, bardzo powoli odbudowującą się ze strat wojennych. Próby jej ożywienia w oparciu o Państwowe Gospodarstwo Rolne i maleńkie zakłady przemysłu spożywczego nie przyniosły rezultatu.
Po 1989 roku powstało wiele prywatnych sklepów, zakładów wytwórczych i usługowych, następuje rozbudowa miejscowości. Jednakże Skorogoszcz w dalszym ciągu czeka na swoją szansę rozwoju, szukając w nowej rzeczywistości zajęć zyskownych dla mieszkańców.

Autor opracowania Dariusz Zięba - mieszkaniec Skorogoszczy.